ไดโนเสาร์ไทยมีกี่ชนิด และพบที่ไหนบ้าง

15 ชนิดในเวลาราว 40 ปี

นับถึงปี พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) ประเทศไทยมีไดโนเสาร์ที่ได้รับการบรรยายเป็นชนิดใหม่ของโลกแล้ว 15 ชนิด ชนิดแรกคือ สยามโมซอรัส สุธีธรนี (Siamosaurus suteethorni) ไดโนเสาร์กินเนื้อกลุ่มสไปโนซอร์ ที่ตั้งชื่อในปี ค.ศ. 1986 ส่วนสองชนิดล่าสุดคือ นาคาไททัน และ อุรคาซอรัส ที่ประกาศในปี ค.ศ. 2026^[5][8][9]

แต่ละชนิดรู้จักจากฟอสซิลมากน้อยต่างกัน สยามโมซอรัสรู้จักจากฟันเท่านั้น นักวิทยาศาสตร์บางส่วนจึงยังสงสัยว่าข้อมูลมากพอจะแยกเป็นสกุลของตัวเองได้หรือไม่ ขณะที่ภูเวียงโกซอรัสพบกระดูกจากหลายตัว จนรู้จักรูปร่างได้ค่อนข้างดี^[5]

การค้นพบที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เป็นผลจากการสำรวจของกรมทรัพยากรธรณีและมหาวิทยาลัยไทยหลายแห่ง ร่วมกับนักวิจัยต่างประเทศ ฟอสซิลที่ขุดได้หลายชิ้นต้องใช้เวลาศึกษาหลายปีกว่าจะตีพิมพ์เป็นชนิดใหม่ได้^[9][12]

ทำไมต้องเป็นภาคอีสาน

ภาคอีสานส่วนใหญ่ตั้งอยู่บนที่ราบสูงโคราช ซึ่งมีหินตะกอนหนามากเรียกว่า "กลุ่มหินโคราช" (Khorat Group) หินเหล่านี้เกิดจากทรายและโคลนที่แม่น้ำและทะเลสาบพัดมาทับถมในช่วงยุคจูแรสซิกถึงครีเทเชียส สภาพแบบนี้ทำให้ซากสัตว์ถูกฝังได้เร็ว จึงเหมาะกับการเกิดฟอสซิล^[1]

หินแต่ละชั้นที่มีลักษณะและอายุต่างกันเรียกว่า "หมวดหิน" (formation) ไดโนเสาร์ไทยที่ตั้งชื่อแล้วมาจากหมวดหินในกลุ่มหินโคราชสามหมวด และจากหมวดหินน้ำพองที่อยู่ข้างใต้อีกหนึ่งหมวด ภาพด้านล่างเรียงให้ชั้นที่อายุน้อยที่สุดอยู่ด้านบน^[1]

ไดโนเสาร์ในแต่ละชั้นหิน

หมวดหินน้ำพอง (Nam Phong) เก่าที่สุดในภาพ พบ อีสานโนซอรัส ไดโนเสาร์คอยาวรุ่นแรกจากจังหวัดชัยภูมิ ซึ่งการหาอายุแร่เซอร์คอนในปี 2026 ชี้ว่ามีชีวิตอยู่ในยุคจูแรสซิกตอนต้น^[11]

หมวดหินภูกระดาน (Phu Kradung) มักประเมินว่ามีอายุราว 150 ล้านปี ในช่วงปลายยุคจูแรสซิก แหล่งภูน้อย จังหวัดกาฬสินธุ์ พบ มินิโมเคอร์เซอร์ ไดโนเสาร์กินพืชตัวเล็กที่เดินสองขา และ อุรคาซอรัส ไดโนเสาร์คอยาวกลุ่มมาเมนชิซอร์ตัวแรกที่ได้รับการตั้งชื่อในอาเซียน^[4][9]

หมวดหินเสาขัว (Sao Khua) อายุราว 125 ล้านปี ในยุคครีเทเชียสตอนต้น เป็นหมวดหินที่ให้ไดโนเสาร์ไทยมากที่สุด โดยเฉพาะที่ภูเวียง จังหวัดขอนแก่น ได้แก่ ภูเวียงโกซอรัส สยามโมไทรันนัส ภูเวียงเวเนเตอร์ และกินรีมิมัส ส่วนวายุแรปเตอร์พบที่จังหวัดหนองบัวลำภู และฟันของสยามโมซอรัสก็พบครั้งแรกในหมวดหินนี้^[2]

หมวดหินโคกกรวด (Khok Kruat) อายุน้อยที่สุด ราว 120–100 ล้านปี ที่จังหวัดนครราชสีมาพบ สยามโมดอน ราชสีมาซอรัส และสิรินธรนา ซึ่งเป็นไดโนเสาร์กินพืชกลุ่มอิกัวโนดอนต์ ญาติของไดโนเสาร์ปากเป็ด รวมทั้ง สยามแรปเตอร์ นักล่าขนาดใหญ่ ส่วนที่จังหวัดชัยภูมิพบ ซิตตะโกซอรัส สัตยารักษ์กิ และ นาคาไททัน ซอโรพอดที่ประเมินว่ายาวราว 27 เมตร ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยพบในไทยและอาเซียน^[3][8]

ไปดูไดโนเสาร์ไทยได้ที่ไหน

พิพิธภัณฑ์สิรินธร อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ขนาดใหญ่ที่จัดแสดงฟอสซิลไดโนเสาร์ไทยหลายชนิด และอยู่ใกล้หลุมขุดค้นภูกุ้มข้าวที่พบกระดูกไดโนเสาร์คอยาวจำนวนมาก^[10]

ที่จังหวัดขอนแก่นมีพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียง และหลุมขุดค้นในอุทยานแห่งชาติภูเวียงที่เปิดให้ชม ส่วนผู้ที่อยากรู้จักไดโนเสาร์ไทยแต่ละตัวมากขึ้น ดูได้ที่หน้า "ไดโนเสาร์ไทย" ของเว็บไซต์นี้^[12]

บทความอื่น

• รอยเท้าไดโนเสาร์เกิดขึ้นได้อย่างไร
• ทำไมเรียกว่า "ฟอสซิลไดโนเสาร์" ไม่เรียกว่า "กระดูกไดโนเสาร์"
• รู้ได้อย่างไรว่าไดโนเสาร์มีอายุกี่ล้านปี
• ฟอสซิลไดโนเสาร์ตัวแรกของโลก (และของไทย)
• ไดโนเสาร์ได้ชื่อมาอย่างไร
• นกคือไดโนเสาร์จริงหรือ
• วันที่ไดโนเสาร์หายไป
• สัตว์ที่หลายคนคิดว่าเป็นไดโนเสาร์ แต่ไม่ใช่
• จูแรสซิก พาร์ค: เรื่องจริงแค่ไหน
• รู้ได้อย่างไรว่าไดโนเสาร์มีสีอะไร
• ไข่และลูกไดโนเสาร์
• ไดโนเสาร์คอยาวตัวใหญ่ได้อย่างไร